Đọc mã vạch 1D 2D là nhu cầu cơ bản của mọi kho hàng, cửa hàng và nhà máy hiện nay. Trên cùng một dây chuyền, bạn có thể gặp Code 39, Code 128, QR và các mã theo chuẩn GS1. Vì vậy, một thiết bị đọc được nhiều loại mã sẽ giúp quy trình gọn hơn.
Bài viết này giải thích sự khác nhau giữa mã 1D và 2D. Sau đó, chúng ta điểm qua các loại mã phổ biến. Cuối cùng là cách Opticon AI Scanner hỗ trợ đọc mã vạch 1D 2D trong điều kiện thực tế.
Mã vạch 1D và 2D khác nhau thế nào?
Mã 1D (mã vạch tuyến tính) gồm các vạch đen trắng song song. Thông tin được mã hóa theo chiều ngang. Do đó, mã 1D thường chứa ít ký tự, ví dụ mã sản phẩm hoặc số lô.
Mã 2D lưu thông tin theo cả chiều ngang và chiều dọc. Nhờ vậy, mã 2D chứa được nhiều dữ liệu hơn trên một diện tích nhỏ. Ví dụ, một mã QR có thể chứa đường link, chuỗi văn bản hoặc thông tin sản phẩm.
Trong thực tế, hai loại mã thường xuất hiện cùng nhau. Thùng carton có thể in mã 1D cho vận chuyển. Trong khi đó, hộp sản phẩm bên trong lại in mã QR cho người tiêu dùng. Vì thế, khả năng đọc mã vạch 1D 2D trên cùng một thiết bị rất quan trọng.
Code 39 và Code 128: hai mã 1D phổ biến
Code 39 là một trong những mã 1D ra đời sớm. Mã này mã hóa chữ in hoa, chữ số và một số ký tự đặc biệt. Hiện nay, Code 39 vẫn được dùng trong nhiều hệ thống nội bộ, ví dụ quản lý tài sản hoặc thẻ nhân viên.
Code 128 mã hóa được toàn bộ bộ ký tự ASCII. Ngoài ra, mã này gọn hơn Code 39 khi chứa cùng lượng dữ liệu. Do đó, Code 128 rất phổ biến trên nhãn vận chuyển và nhãn kho.
Hai loại mã này có cấu trúc khác nhau. Tuy nhiên, với người vận hành, điều quan trọng là thiết bị đọc được cả hai mà không cần thao tác chuyển chế độ phức tạp.
QR và các mã 2D trên bao bì
Mã QR là loại mã 2D quen thuộc nhất. Người tiêu dùng gặp QR trên bao bì, hóa đơn và tem truy xuất. Trong doanh nghiệp, QR còn được dùng cho phiếu công việc, nhãn vị trí kệ và tài liệu nội bộ.
Bên cạnh QR, mã DataMatrix cũng là một mã 2D phổ biến. Mã này nhỏ gọn nên phù hợp với sản phẩm có diện tích in hạn chế. Ví dụ, DataMatrix thường xuất hiện trên linh kiện điện tử và bao bì dược phẩm.
Với mã 2D, thiết bị đọc cần chụp được toàn bộ ma trận. Vì vậy, máy quét dạng chụp ảnh (imager) là lựa chọn phổ biến. Bạn có thể tham khảo nhóm máy quét mã QR có dây của Opticon.
Chuẩn GS1: ngôn ngữ chung của chuỗi cung ứng
GS1 là tổ chức xây dựng hệ thống tiêu chuẩn mã vạch dùng trong thương mại toàn cầu. Hệ thống này bao gồm nhiều loại mã. Ví dụ, EAN-13 dùng cho bán lẻ, GS1-128 dùng cho logistics và GS1 DataMatrix dùng cho sản phẩm cần nhiều dữ liệu.
Điểm đặc biệt của GS1 là cách tổ chức dữ liệu. Mỗi trường thông tin, như mã sản phẩm, số lô hay hạn dùng, được đánh dấu bằng một mã định danh ứng dụng. Nhờ vậy, các bên trong chuỗi cung ứng hiểu dữ liệu theo cùng một cách.
Bạn có thể tìm hiểu thêm các loại mã GS1 tại trang GS1 Barcodes. Trong series này, một bài riêng sẽ nói kỹ hơn về GS1 DataMatrix.
Opticon AI Scanner đọc mã vạch 1D 2D như thế nào?
Opticon AI Scanner là ứng dụng và scan engine do Opticon Vietnam phát triển. Giải pháp đọc mọi mã 1D và 2D, bao gồm Code 39, Code 128, QR và các mã GS1. Bạn có thể xem tổng quan tại bài Opticon AI Scanner là gì.
Điểm khác biệt nằm ở các tình huống khó. Cụ thể, Opticon AI Scanner đọc được:
- Mã in méo hoặc in mờ: do đầu in mòn, mực nhạt hoặc nhãn bị cong.
- Mã trên bề mặt bóng, phản quang: như màng nhựa, lon kim loại hoặc giấy tráng phủ.
- Mã khắc laser sâu: trên kim loại hoặc chi tiết cơ khí.
- Mã DPM linh kiện siêu nhỏ: mã Direct Part Marking trên chip và linh kiện điện tử.
Như vậy, doanh nghiệp không chỉ đọc mã vạch 1D 2D trên nhãn đẹp. Thay vào đó, thiết bị vẫn làm việc với nhãn thực tế ngoài hiện trường. Các bài tiếp theo trong series sẽ đi sâu vào từng tình huống này.
Ứng dụng đọc mã vạch 1D 2D theo ngành
Mỗi ngành có tổ hợp mã khác nhau. Dưới đây là một số ví dụ thường gặp:
- Kho vận và thương mại điện tử: mã Code 128 trên nhãn vận đơn, QR trên phiếu đóng gói.
- Bán lẻ: mã EAN-13 trên sản phẩm, QR trên phiếu khuyến mãi.
- Sản xuất điện tử: mã DataMatrix trên linh kiện, Code 128 trên khay và thùng.
- Thực phẩm và dược phẩm: mã GS1 chứa số lô, hạn dùng trên bao bì.
Do đó, khi chọn giải pháp, hãy liệt kê tất cả loại mã đang dùng. Ngoài ra, nên ghi chú cả chất liệu bề mặt in. Thông tin này giúp đánh giá chính xác nhu cầu thực tế. Với các giải pháp tổng thể, bạn có thể xem thêm trang giải pháp mã vạch.
Lỗi thường gặp khi đọc mã vạch 1D 2D
Nhiều trường hợp không đọc được mã không đến từ thiết bị. Thay vào đó, nguyên nhân thường nằm ở nhãn in hoặc cách bố trí. Sau đây là những lỗi phổ biến:
- Thiếu vùng trống: mã 1D cần khoảng trắng hai bên. Nếu chữ hoặc hình in sát mã, việc đọc sẽ khó hơn.
- Độ tương phản thấp: mực nhạt trên nền tối hoặc nền có hoa văn làm mã khó phân biệt.
- Nhãn bị nhăn, cong: nhãn dán trên chai, lon hoặc túi mềm thường bị biến dạng.
- Mã bị che một phần: băng keo, dây đai hoặc nhãn khác dán đè lên mã.
- In quá nhỏ: mã thu nhỏ để vừa bao bì nhưng vượt quá khả năng in của máy in.
Vì vậy, doanh nghiệp nên kết hợp hai hướng. Một mặt, cải thiện chất lượng in và vị trí dán nhãn. Mặt khác, chọn giải pháp đọc được cả mã chất lượng chưa tốt. Opticon AI Scanner hướng đến hướng thứ hai, với khả năng đọc mã in mờ, in méo và mã trên bề mặt phản sáng.
Checklist trước khi triển khai đọc mã vạch 1D 2D
Trước khi thử nghiệm, hãy chuẩn bị các thông tin sau:
- Danh sách loại mã: Code 39, Code 128, QR, GS1 hay DataMatrix.
- Mẫu nhãn thực tế: gồm cả nhãn đẹp và nhãn lỗi như mờ, méo, nhăn.
- Bề mặt in: giấy, màng nhựa, kim loại hay khắc trực tiếp.
- Cách nhận dữ liệu: phần mềm nhận chuỗi mã ở vị trí con trỏ hay qua cổng kết nối.
- Vị trí quét: cầm tay tại bàn hay cố định trên băng chuyền.
Nếu bạn cần tích hợp khả năng đọc mã vào thiết bị riêng, hãy xem trang OEM & Scan Engine. Ngoài ra, phần cứng do Opticon cung cấp được bảo hành 2 năm theo chính sách bảo hành.
Câu hỏi thường gặp
Một thiết bị có đọc được cả mã 1D và 2D không? Có. Opticon AI Scanner đọc mọi mã 1D và 2D, bao gồm Code 39, Code 128, QR và GS1.
Mã QR có phải là mã GS1 không? Không hẳn. QR là một loại mã 2D. Trong khi đó, GS1 là hệ thống tiêu chuẩn quy định cách tổ chức dữ liệu trên nhiều loại mã.
Nhãn bị mờ có đọc được không? Opticon AI Scanner được thiết kế để đọc cả mã in mờ, in méo. Tuy nhiên, bạn nên thử với mẫu nhãn thực tế trước khi triển khai.
Có cần đổi nhãn đang dùng không? Thông thường là không. Trước tiên, hãy thử đọc với nhãn hiện tại. Sau đó, chỉ điều chỉnh những nhãn thực sự gây lỗi. Cách làm này giúp tiết kiệm chi phí in lại và tránh xáo trộn quy trình đang chạy ổn định.
Kết luận: đọc mã vạch 1D 2D bằng một giải pháp
Tóm lại, đọc mã vạch 1D 2D trên cùng một thiết bị giúp quy trình đơn giản hơn. Opticon AI Scanner đọc được Code 39, Code 128, QR và GS1. Hơn nữa, giải pháp vẫn hoạt động với mã mờ, mã méo, mã trên bề mặt phản quang và mã khắc laser.
Nếu bạn muốn thử với mẫu nhãn thực tế, hãy liên hệ Opticon Vietnam. Bạn cũng có thể gửi yêu cầu báo giá kèm danh sách loại mã đang dùng.
Kênh truyền thông